Գործնական քիմիա

9-րդ դասարանում քիմիա առարկայի բաց դաս էր:Թեման «Հալոգենների ստացումը, դրանց միացությունների կիրառությունն ու կենսաբանական դերն» էր:Առարկայի ուսուցչուհի Արմինե Հայրապետյանը զանազան մեթոդներ ու հնարներ էր նախապատրաստել՝ առավել հետաքրքիր ու մատչելի դարձնելու դասաժամը՝ Մենդելեևի պարբերական աղյուսակ, տեսանյութեր, փորձանոթներ, նյութեր /յոդ, աղաթթու, ամոնիումի հիդրօքսիդ, օսլա, նատրիումի քլորիդ…/, պաստառներ:Ուսուցչուհին ցուցադրեց տեսանյութը, աշակերտների մասնակցուցյամբ ներկայացրեց փորձեր, առաջադրեց խմբային աշխատնքներ:Իննեցիները մեծ ոգևորությամբ ու հետաքրքրությամբ մասնակցեցին դասին, խոսեցին յոդի, բրոմի, ֆտորի կենսաբանական դերերի, դրանց կիրառության, հատկությունների մասին, լուծեցին խնդիրներ, կատարեցին փորձեր՝ յոդի բյուրեղներով ու սպիրտային լուծույթով, օսլայի և յոդի փոխազդեցությամբ:Թեման համակցվեց կենսաբանության ու գրականության հետ:Գործնական ու կիրառական դաս էր:/նկարաշարն այստեղ/

Advertisements

«Ա» տառի հանդիսավոր դաս

Անակնկալներով լի օր էր սպասվում մեր առաջին դասարանի աշակերտներին:Նրանց հյուրն էր«Ա»  տառը` հայոց այբուբենի մշտարթուն զորավարը:«Ա» -ն իր հետ բերել էր արագիլ, Արարատ, արև, առյուծ, աշուն …ու էլի շատ ու շատ «ա»  տառով սկսվող բառեր:Դասվար Ալվարդ Ստեփանյանը ջանք ու եռանդ չէր խնայել իր փոքրիկ սաներին ծանոթացնելու համար մաշտոցյան գրերի առաջավորի՝ «Ա»  տառի հետ:Դասասենյակի կահավորանքը, փոքրիկների բարձր տրամադրությունը, արևաշող երգերն ու ջերմագին խոսքերն  իսկական տոնի էին վերածել դասաժամը:Փոքրիկներն իրենց մեկուկեսամսյա իմացությունը ներկայացրին, գովեցին «ա»  տառին, «ա»  տառով սկսվող բառեր արտասանեցին ու վանկատեցին:Դասվարը թագադրեց «Ա»  տառին, շնորհակալություն հայտնեց նրան իրնց հյուրը լինելու համար, ապա աշակերտներին քաղցր «Ա»  տառեր բաժանեց:Փոքրիկ մեսրոպականների քիմքը ճաշակեց համի և իմաստնության քաղցրությունը: Դասին ներկա էին դպրոցի տնօրեն Մերի Հակոբյանը, փոխտնօրեններ Ալլա Համբարձումյանն ու Վարսիկ Սիմոնյանը, դասվարական մեթոդմիավորման նախագահ Լյուբա Ազատյանն, ուսուցիչներ, ծնողներ:Բովանդակալից, ուսուցողական, իմաստալից, ճանաչողական ու նորարար դաս էր:/նկարաշարն այստեղ/

 

 «Մեղրու թիվ 2 միջնակարգ դպրոց»  ՊՈԱԿ-ի 2017- 2022 թ.թ. զարգացման ծրագիր

 

 Բովանդակություն

1.Նախաբան———-

2.Դպրոցի առաքելությունը————-

3.Դպրոցի բնութագիրը———

4.Իրավիճակի վերլուծություն, ուժեղ և թույլ կողմերի, հիմնախնդիրների սահմանում-

5.Դպրոցի զարգացման ուղղությունները, ակնկալվող արդյունքները———————

6.Ծրագրի նպատակները և խնդիրները—————

7.Գործողությունները, կատարողները, ժամանակացույցը————-

8.Ծրագրի ֆինանսական ապահովումը———-

9.Դպրոցի զարգացման ծրագրի պլանավորման և իրականացման ռիսկերը և դրանց ազդեցության նվազեցմանն ուղղված գործողությունները ………………….

10.ԴԶԾ գնահաման չափանիշները, վերահսկողությունը ………………………………….

 

Նախաբան
Մենք այսօր կանգնած ենք արդի կյանքին և մարտահրավերներին համապատասխան կրթական նոր մշակույթ ստեղծելու հրամայականի առջև, ուստի զարգացման ծրագիրը դպրոցի կարևորագույն ռազմավարական փաստաթուղթն է, որով էլ պլանավորվում է դպրոցի աշխատանքը: Մեր դպրոցի զարգացման ծրագիրն ընդգրկում է հետևյալ բաղադրիչները՝

1.իրավիճակի վերլուծություն

  1. կոնկրետ նպատակների և խնդիրների սահմանում
  2. կարևորագույն գործողություններ
  3. ﬕջոցառուﬓեր
  4. սահմանված նպատակների իրականացում

6 .գործողությունների հաջորդականություն և ժամանակացույց

  1. պատասխանատուներ
  2. արդյունքների գնահատման չափանիշներ

Ծրագիրն  ուղղված է դեպի ապագան, դեպի նորարարականը և այն մշակելիս ցուցաբերել եմ  ինքնուրույն մոտեցում՝ առաջնորդվելով ներքոգրյալ փոխկապակցված քայլերի հաջորդականությունից:

 

ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ   ԾՐԱԳՐԻ   ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԱՅԻՆ   ՍԽԵՄԱՆ

  Դպրոցի առաքելություն

 

  Իրավիճակի վերլուծություն
   Ծրագրի նպատակներ

 

Ծրագրի խնդիրներ

 

Գործողություններ, կատարողներ, ժամանակացույց

 

 Ծրագրի բյուջե

 

  Ծրագրի ռիսկեր

 

 Ծրագրի գնահատման ցուցանիշներ,                վերահսկողություն

 

2 .ԴՊՐՈՑԻ    ԱՌԱՔԵԼՈՒԹՅՈՒՆԸ

Բանիմաց, ազգանվեր,հայրենասեր,համամարդկային արժեքներով օժտված մարդ կերտելն է:

Կարծում եմ՝ այս այն հիմնական ու առանձնահատուկ մոտեցումն է, որ ցուցաբերում է մեր դպրոցը աշակերտի հանդեպ:Մենք սովորեցնում ենք սիրել աշխարհը, սիրել՝ ճանաչելով այն:Աշակերտը պետք է գնահատի մեր հոգևոր արժեքները, հավատարիմ մնա ազգային մտածողությանն ու ավանդույթներին:Հասկանա ու պահպանի այն ամենն,  ինչն ունենք մենք, և որը պետք է փոխանցենք սերունդներին:Ձևավորի և կատարելագործի իր գիտելիքները, հմտությունները, կարողությունները և արժեքային համակարգը:Լինի ոչ միայն սովորող, այլև՝ սովորեցնող:Այս բոլորը լոկ բարի կամեցողության դրսևորում չէ, այլ իրական հենքի վրա կառուցված ամուր կրթօջախի առաքելություն, որն ունի հարուստ ավանդույթներ, փորձառու մանկավարժական անձնակազմ,  առկա ռեսուրսներ:

Կրթության բնագավառում պետական քաղաքականության հենքը՝ ազգային դպրոցն է, որի մեծագույն նպատակը ազգային արժանապատվության գնահատումն է:Իսկ դրա համար ազգային մշակույթի, արժեքների, լեզվի պահպանումը առաջնային է և շարունակելու է մնալ առաջնային:

Կազմակերպել ենք հայրենագիտական էքսկուրսիաներ, կապ ենք ստեղծել ԱՄՆ-ում սովորող հայ աշակերտների հետ, անց ենք կացրել հեռահար դասեր:Ծրագրերի միջոցով որոշակի ներդրումներ է արվել դպրոցի վերանորոգման և գույքի թարմացման գործում:Մեծ ուշադրություն ենք դարձնում ազգային երգ-երաժշտությանը, պարին:Նախատեսում ենք ազգային պարի ուսուցում:Աշակերտները դաստիարակվում և կշարունակեն դաստիարակվել  հայկական մշակույթի մեծ արժեքները յուրացնելով, հայեցի ոգով դաստիարակվելով:Առանձնակի ուշադրություն կհատկացվի բնագիտական առարկաներին, կկազմակերպվի էքսկուրսիոն դասեր, ուշադրություն կնտրոնում կմնան ԿԱՊԿՈՒ աշակերտները, վերապատրաստման դասընթացներ կկազմակերպվի ոչ միայն աշակերտների և ուսուցիչների համար, այլ նաև ծնողների:Կիրականացնենք փորձարարական ծրագրեր, որոնք կնպաստեն քաղաքակիրթ մարդու ձևավորմանը: 2017-2018 ուսումնական տարում 10-11–րդ դասարաններում ներդրվել է ձեռնարկատիրություն առարկան:Աշակերտները կունենան իրենց բիզնես ծրագիրը, կկարողանան գործնականորեն հմտանալ ձեռնարկատիրության ասպարեզում:Այդ կապակցությամբ դպրոցի նկուղային հարկում կկարողանանք աճեցնել սունկ/սկզբնական շրջանում փոքր ներդրում անելով/, օգտվելով Մեղրիի աշխարհագրական դիրքից ու քաղցրահամ մրգերից չիր պատրաստելու հնարավորություն կունենան, կիրացնեն արտադրանքը և իրենց  ներդրումը կունենան դպրոցաշինության գործում:Կկազմակերպենք ցուցահանդես-վաճառքներ՝ աշակերտների պատրաստած ձեռքի աշխատանքների, նկարների, կմասնակցենք տարբեր մրցույթների:Գիտատեխնիկական այս հզոր ժամանակաշրջանում կներդնենք այն բոլոր հնարավոր ռեսուրսները՝ աշակերտներին հնարավորություն ընձեռնելու նորարարական, գիտահետազոտական մրցույթների/Օհանյան կրթահամալիր, ԱՅԲ դպրոց, Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր/ մասնակցելու:ԿԿարողանանք ստեղծել մեր փոքրիկ աստղադիտարանը, որի միջոցով ոչ միայն մեր դպրոցի, այլ նաև շրջանի մյուս դպրոցների աշակերտները հնարավորություն կունենան գործնական դաս- մրցույթներ կազմակերպելու մեզ մոտ:Ունենք շախմատի սենյակ, որը կոչել ենք Լևոն Արոնյանի անվամբ, և որտեղ անց ենք կացնում դպրոցական և համայնքային շախմատի մրցումներ:Հույս ունենք, որ ապագայում կունենանք ինչու չէ՝ հանրաճանաչ գրոսմաստերներ:Դպրոցում ներդրվել է երրորդ օտար լեզուն՝ անգլերենը:Համագործակցում ենք ՀՀ ԱՄՆ դեսպանատան, <<Պատանեկան նվաճումներ>> կազմակերպության հետ, ակտիվորեն մասնակցում ենք համայնքային միջոցառումներին, հաճախ նաև՝ նախաձեռնում:Տարվա մեջ երկու անգամ անց է կացվում սոցիոլոգիական հարցումներ՝ ուսուցիչների, աշակերտների և ծնողների շրջանում, որի նպատակն է վեր հանել այն բոլոր խնդիրներն ու բացերը, որոնք շտկելու անհրաժեշտություն ունենք:Դպրոցում առկա է դիտողությունների և առաջարկությունների արկղ:Ունենք համացանցային ներքին և արտաքին կապ:Հաճախակի ենք անցկացնում ինտերակտիվ դասեր:Կկարողանանք բոլոր դասասենյակները ապահովել գոնե մեկ–երկու համակարգչով՝ համացանցից օգտվելու հնարավորությամբ:Դպրոցում գործում են շախմատի և աշխարհագրության խմբակներ:Ծրագրեր շատ կան, որոնք, համոզված եմ, այս տարիների ընթացքում կյանքի կկոչենք:

 

3 .ԴՊՐՈՑԻ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

<<Մեղրու թիվ  2 միջնակարգ դպրոց>> ՊՈԱԿ-ը 2010 թվականի դեկտեմբերի 21–ին գրանցվել է ՀՀ իրավաբանական անձանց պետռեգիստրի տարածքային բաժնում:Դպրոցի կանոնադրությունը հաստատվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 5–ի Սյունիքի մարզպետի թիվ 253 որոշմամբ:Դպրոցը իրականացնում է ներքո կրթական ծրագրերը`

.տարրական ընդհանուր

.հիմնական ընդհանուր

.միջնակարգ ընդհանուր

Դպրոցական շենքը տիպային է, կառուցվել է 1956 թվականին, հզորությունը 500 աշակերտի համար է:Դպրոցում առկա են 16 դասասենյակ, գրադարան – ընթերցասրահ, առարկայական 2 դասասենյակ, անհատական պարապմունքների սենյակ, մարզադահլիճ, ճաշարան:Դպրոցում աշխատում են 21  մանկավարժ, բոլորն էլ ունեն բարձրագույն կրթություն, ունենք ատեստավորված յոթ ուսուցիչ, աշակերտների ընդհանուր թիվը կազմում է  161 աշակերտ, որից ներառված են 12–ը:

 

4.ԻՐԱՎԻՃԱԿԻ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ, ՈՒԺԵՂ ԵՎ ԹՈՒՅԼ ԿՈՂՄԵՐԻ, ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐՆԵՐԻ      ՍԱՀՄԱՆՈՒՄ

Ուժեղ կողմեր

Առանձնահատուկ մոտեցում յուրաքնչյուր աշակերտի նկատմամբ, ազգային հենքով ու ավանդույթներով ուսուցում ու դաստիարակություն, ժողովրդավարական աշխատաոճ, ազատ արտահայտվելու հնարավորություն, քննադատական մոտեցում, ուսուցիչ –աշակերտ ճիշտ փոխհարաբերություն, առողջ կոլեկտիվ ազատ արտահայտվելու կարողություն, համախմբվածություն, ԲՈՒՀ ընդունվողների բարձր ցուցանիշ…

 

Թույլ կողմեր

Առարկայական օլիմպիադաների քիչ մասնակցություն, պակաս թվով աշակերտներ, տարակարգ չունեցող ուսուցիչներ, լաբորատոր սարքերի, նյութերի  և առարկայական կաբինետների պակաս, համակարգչային տեխնիկայի անհրաժեշտություն, հագեցված մարզագույքով մարզադահլիճ, աուդիո սարքեր

Հնարավորություններ

Հեռահար ուսուցման կազմակերպում, համագործակցում ՀԿ –ների, անհատների, ծնողների, տարբեր կազմակերպությունների հետ, ձեռնարկատիրական գործունեություն

Վտանգներ

Աշակերտ թվի նվազում՝ արտագաղթի պատճառով, ֆինանսական միջոցներ, հոգաբարձուներ, անհատ –ձեռներեցներ /նյութական աջակցության/

Գծապատկերը կազմվել է հարցախույզի, փաստաթղթերի, աշխատանքների վերլուծության արդյունքում:

Վերլուծության ոլորտներ են՝

  • Դպրոցի շենքային պայմանները և նյութատեխնիկական բազան
  • Դպրոցի ֆինանսատնտեսական գործունեությունը
  • Դպրոցի գործունեությունը կանոնակարգող իրավական ակտերը (դպրոցի կանոնադրություն, տեղայնացված օրինակելի իրավական ակտեր, ներքին իրավական ակտեր), դրանց վարումը, կառավարման և խորհրդակցական մարﬕնները
  • Համագործակցությունը համայնքի, կրթության կառավարման մարﬕնների, շահառու կազմակերպությունների հետ
  • Ուսուﬓական ﬕջավայրը, կրթության որակը` ըստ սովորողների ուսուﬓառության արդյունքների
  • Տեխնոլոգիաները և նորարարությունները
  • Աշակերտական համակազմը
  • Մանկավարժական համակազմը

Վերլուծությունը տվեց հետևյալ պատկերը.

  • սովորողների արտահոսքն այլ  մարզերի դպրոցներ
  •   բուհ ընդունվողների բարձր ցուցանիշ
  • սովորողների ուսման մոտիվացիայի անկումը
  • սովորողների բարոյական դաստիարակության բարձր մակարդակ
  • դպրոցի կառավարման գործում ծնողների ներգրավվածության ակտիվություն
  • նորամուծությունների նկատմամբ մանկավարժների հետաքրքրություն
  • ՏՀՏ-ների ներդրման և օգտագործման միջին մակարդակ
  • դասղեկական աշխատանքի բարձր արդյունավետություն և այլն:

Դպրոցում տիրող իրավիճակի վերլուծությունն իրականացնելիս կարևորվում է դպրոցի գործունեությունը կանոնակարգող իրավական ակտերը (դպրոցի կանոնադրություն, տեղայնացված օրինակելի իրավական ակտեր, ներքին իրավական ակտեր), դրանց վարումը (նորմատիվ փաստաթղթեր):  Դպրոցն ունենի նորմատիվ և իրավական  համակարգի զարգացման հնարավորություն, իր գործունեության համար անհրաժեշտ իրավական փաստաթղթերի ցանկ, ուր նշված են պարտադիր գործածության բոլոր փաստաթղթերը: Փաստաթղթերի օրինակելի տարբերակների հիման վրա կազմված է և սահմանված կարգով հաստատված՝  իր կառուցվածքին հատուկ փաստաթղթերը:

Դպրոցում առկա է պարտադիր գործածության երաշխավորված փաստաթղթերը, և դրանք վարվում են կարգերի պահանջներին համապատասխան: Արդյունավետ է օգտագործվում գոյություն ունեցող նորմատիվ փաստաթղթերը, դրանց օրինակելի ձևերը, մեր իրավասության սահմաններում մշակում ենք դպրոցի համար անհրաժեշտ նոր նորմատիվ փաստաթղթեր (ներքին իրավական ակտեր) և դրանք կիրառում աշխատանքի ընթացքում:Նմանատիպ աշխատանքներին մասնակցելու հնարավորություն  ունենան դպրոցի բոլոր աշխատակիցները:Այդ փաստաթղթերը ժամանակակից են, իրականանալի (իրականացնելի), ապահովում են աշակերտների գիտելիքների, կարողությունների և հմտությունների աճը:

ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության կողﬕց հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության հանրակրթական ուսուﬓական հաստատություններում գործածության ենթակա փաստաթղթերի անվանացանկը:

  1. Աշակերտի անձնական գործ
  2. Աշակերտական շարժի մատյան

3.Ատեստատների բաշխման մատյան

4.Վկայականների բաշխման մատյա

5.Աշխատողների հրամանագիրք

6.Աշակերտների հրամանագիրք

7.Աշխատողի անձնական գործ

8.Դպրոցի կառավարման խորհրդի արձանագրությունների մատյան

9.Մանկավարժական խորհրդի արձանագրությունների մատյան

  1. Առարկայական ﬔթոդական ﬕավորման արձանագրությունների մատյան
  2. Տարիֆիկացիոն ձևաթղթերի մատյան
  3. Ուսուցչի բաց թողած և փոխարինած ժաﬔրի հաշվառման մատյան

13.Սովորողի տեղափոխման թերթիկ

14.Աշակերտական խորհրդի արձանագրությունների մատյան։

Յուրաքանչյուր ուսումնական տարվա ավարտին իրականացնում ենք դպրոցի ներքին գնահատում, որը ֆինանսական եռամսյա և տարեկան հաշվետվությունների հետ տեղադրվում է դպրոցի պաշտոնական կայքում՝ https://meghrischool2.wordpress.com/: Դպրոցի գործունեության թափանցիկությունն ապահովելու նպատակով՝ կայքում տեղադրվում է նաև հաստիքացուցակը, փոխտնօրենների, խորհրդակցական մարմինների, դասղեկ-դասվարների, գրադարանավարի, հատուկ մանկավարժի կիսամյակային և տարեկան հաշվետվությունները:

Աﬔնօրյա գործունեությունը կանոնակարգելու նպատակով՝ դպրոցում գործում է  նաև դասղեկական մեթոդմիավորում, որը նպաստում է դասղեկների աշխատանքի համակարգված գործունեությանը և արդյունքում պարզում առկա խնդիրներն ու վերացնում այն: Հստակեցվել է  տնօրենի տեղակալների կարողությունները՝ օրինակելի փաստաթղթերի հիման վրա:

ԽՈՐՀՐԴԱԿՑԱԿԱՆ  ՄԱՐՄԻՆՆԵՐ

Դպրոցում գործում են մանկավարժական, ծնողական, աշակերտական խորհուրդներ:Բոլոր խորհրդակցական մարմիններն ունեն իրենց կանոնադրությունը, որով և սահմանվում է տվյալ մարﬓի գործունեության ոլորտները և կարգը, որը և ապահովում է նրանց ինքնուրույնությունը:Կհասնենք այն բանին, որ բոլոր խորհուրդներն ունենան նպատակային և արդյունավետ աշխատանք:Կկարողանանք  բոլոր մանկավարժներին տիրապետելի դարձնել իրավական փաստաթղթերի բովանդակային պահանջը, որը կարծում եմ շատ կարևոր է յուրաքանչյուր մանկավարժի համար: Ուստի մանկավարժական խորհրդի անդաﬓերի համար կկազմակերպենք սեﬕնարներ` նրանց դպրոցի հիﬓարար փաստաթղթերին ծանոթացնելու նպատակով:Կզարգացնենք  առարկայական ﬔթոդական ﬕավորուﬓերի ﬔթոդական աշխատանքի կազմակերպման զինանոցը՝ գործող փորձի ուսուﬓասիրության ﬕջոցով:Միասնական նպատակների ուսուցման և դաստիարակության համար մանկավարժական, ծնողական և աշակերտական խորհուրդները ունեն և կշարունակեն  ունենանալ ցուցակներ՝

  • երկկողմանի ծնողազուրկ աշակերտների,
  • զոհված ազատամարտիկ ծնող ունեցող աշակերտների,
  • սոցիալական ծառայությունից օգտվող աշակերտների,
  • հաշմանդամ աշակերտների,
  • նյութապես անապահով աշակերտների,
  • միակողմանի ծնողազուրկ աշակերտների,
  • ծնողական խնամքից զրկված աշակերտների,
  • միայնակ մոր խնամքի տակ գտնվող աշակերտների,
  • հաշմանդամ ծնողներ ունեցող աշակերտների,
  • վարձու աշխատանք կատարող աշակերտների, որոնք հաճախակի են բացակայում դասերից:

Ձեռքի տակ ունենալով այս կարևոր տեղեկատվությունը՝ վերլուծության հիման վրա, առանձին կառույցների, դրանց ներկայացուցիչների միջոցով կբարելավվեն աշակերտների սոցիալական պայմանները, որից և շատ հաճախ կախված է աշակերտների ուսուցման և դաստիարակության գործը:Այս աշխատանքներում դպրոցը կհամագործակցի նաև համայնքի հետ:Կզարգանան աշակերտ-ծնող, աշակերտ-ուսուցիչ, աշակերտ-համայնք-դպրոց հարաբերությունները: Կկազմակերպենք հանդիպումներ համայնքի ղեկավարի, ավագանու, հասարակության տարբեր խավերի ներկայացուցիչների հետ:Այդ համագործակցությունը կբխի աշակերտի շահերի տեսանկյունից:Ճշմարտություն է, որ դպրոցը չի կարող լուծել իր առջև ծառացած խնդիրները, որքան էլ ունակ ու պատրաստ լինի, եթե միայնակ է:Կվերանա դպրոց-հասարակություն միջնապատը:Սովորողն ու մանկավարժը կներառվեն հասարակության կյանքում՝ դրանով իսկ բարձրացնելով դպրոցի հեղինակությունը:Հասարակական ամենատարբեր ոլորտի մարդկանց հետ հնարավորություն կունենանք հանդիպելու՝ հիմնարկության ղեկավարի, բանվորների, վետերանների, զորամասի հրամանատարի, զինկոմիսարի և այլոց հետ:Կտեսնեն մաքսակետի, պղնձամոլիբդենային կոմբինատի աշխատանքները:

  ԲՅՈՒՋԵՏԱՅԻՆ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Դպրոցավարության մյուս կարևոր ուղղությունը նրա բյուջետային հնարավորորություններն են: Քանի որ դպրոցը հիﬓական և հաճախ ﬕակ ֆինանսավորումը ստանում է պետական բյուջեից, ապա հաջողությունների և դժվարությունների հիﬓական պատճառը այդ ﬕջոցների բավարար և անբավարար լինելն է:Դպրոցներն այսօր ֆինանսավորվում են աշակերտների թվով, և դպրոցի բյուջետային ﬕջոցները բավարարում են, եթե աշակերտների թիվը դասարանում բարձր է ﬕջինից: Եթե այդ ﬕջոցներն անբավարար են, ապա դպրոցը բյուջետային ﬕջոցների հետ կապված իր խնդիրները փորձում է լուծել՝ որոշ ուղղություններում քիչ ներդրուﬓեր կատարելով:

Դպրոցի բյուջեի ծախսերն ունեն հետևյալ հիﬓական ուղղությունները.

1.Աշխատավարձ և դրան հավասարեցված վճարուﬓեր

2.Եկամտահարկի վճարներ /այս ուղղություններով բյուջետային հատկացուﬓերը ﬕջոցների սղության դեպքում, որպես կանոն, չեն փոփոխվում/.

3.Գրասենյակային և տնտեսական ծախսեր

  1. Գույքի և սարքավորուﬓերի ձեռքբերման ծախսեր /այս ուղղություններով բյուջետային հատկացուﬓ երը ﬕջոցների սղության դեպքում սովորաբար նվազեցվում են, կամ ընդհանրապես չեն լինում/.
  2. Կապի ծառայությունների ծախսեր

6.Էլեկտրաէներգիայի, վառելիքի և ջեռուցման ծախսեր

7.Ջրմուղ-կոյուղու ծառայությունների գծով ծախսեր

8.Կոմունալ ծառայությունների վճարներ /այս ուղղություններով բյուջետային հատկացուﬓերը ﬕջոցների սղության դեպքում սովորաբար նվազեցվում են խնայողությունների հաշվին/:

Վերլուծության արդյունքում ոլորտում առկա են ﬕ շարք հիﬓախնդիրներ:

1.Սեպտեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին  աշակերտ թվով ֆինանսավորման վերահաշվարկ կատարվող փոփոխությունների կանխատեսման պատճառով բյուջետային միջոցների սղություն է առաջանում:Այս պարագայում շատ տեղին կլինի աշակերտ թվով ֆինանսավորման բանաձևի վերացումը:

2.Դպրոցը ֆինանսավորումը ստանում է աﬕս առ աﬕս: Որպես կանոն այդ ﬕջոցներն ուղղվում են աշխատավարձի, եկամտահարկի, կոմունալ վճարների մուծմանը և ﬕայն դրանից հետո՝ այլ ծախսերի, որտեղ էլ հիմնականում կանգնում ենք խնդրի առջև:Եթե դպրոցն այդ վերջին ծախսերը կատարում է չպլանավորված ձևով՝ առանց հաշվի առնելու սպասվելիք մուտքերի չափը /եթե ունենում է/, ունենում է խնդիրներ աշխատավարձի, եկամտահարկի, կոմունալ վճարների ուղղությամբ, որը շատ հաճախ հանգեցնում է կազմակերպական հետևանքների և վարչական պատասխանատվության:Դպրոցի բյուջեի կազմման և ֆինանսական գործունեությանը նպաստելու համար կստեղծենք դպրոցի բյուջեն պլանավորելու և դրա ﬔջ փոփոխություններ կատարելու հանձնաժողով:

 ԱՇԱԿԵՐՏԱԿԱՆ  ՀԱՄԱԿԱԶՄ

Պետական դպրոցի տնօրենը պարտավոր է տվյալ տարածքում բնակվող երեխաներին (սովորողներին) ծնողի կողﬕց դիմում ներկայացնելու դեպքում ընդունել դպրոց` ապահովելով օրենսդրությամբ սահմանված նորﬔրին համապատասխան պայմաններ: Դպրոց ընդունելության ժամանակ սովորողի գիտելիքների ստուգում չի թույլատրվում: Աշակերտների ընդունելությունը կատարելուց հետո կոմպլեկտավորում են դասարաններ, որտեղ սովորողները տարբերվում են ըստ կրթական կարիքների, ընդունակությունների, կրթության նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքի և կրթական պահանջների: Դպրոցը պետք է դասարանի աշակերտական կոլեկտիվի նկարագիրը լավ պատկերացնի` նրանց ուսուﬓական պլանը ճիշտ կազﬔլու, առարկայական ծրագիրը և դրա հիման վրա թեմատիկ պլանավորումը ճիշտ կատարելու համար: Աշակերտները ոչ ﬕ այն մտավոր, այլև սոցիալական և հուզական (էմոցիոնալ) անհատականություններ են, և այս աﬔնն ազդում է նրանց սովորելու արդյունավետության վրա: Որպեսզի հասկանանք, թե ովքեր են ﬔր աշակերտները, պետք է հաշվի առնենք նրանց

  • նախնական գիտելիքները
  • մտավոր զարգացումը
  • մշակութային դաստիարակությունը
  • զարգացվածությունը և զարգանալու հույսերը(սպասելիքները)

Նախնական գիտելիքներ

Աշակերտները եկել են կրթություն ստանալու` ունենալով նախնական գիտելիքներ, ունակություններ, պատկերացուﬓեր և կարծիքներ, որոնք զգալիորեն ձևավորվել են ﬕջավայրի ազդեցությամբ: Սա ազդում է նրանց` դժվարությունները հաղթահարելու և նոր գիտելիքներ ձեռք բերելու կարողությունների վրա: Նոր գիտելիքները կառուցվում են առկա գիտելիքների հիման վրա: Դպրոցը նախ պետք է իմանա, թե ինչ գիտեն աշակերտները ﬕնչև նրանց ուսուցումը կազմակերպելը, որպեսզի օգնի, որ նրանք կարողանան զարգացնել իրենց գիտելիքները և կարողանան դրանք արդյունավետ կիրառել:Այս հարցում շատ կարևոր է ճիշտ ուսուցման մեթոդի ընտրությունը:/օրինակ՝ անհատական ուսուցում/

Մտավոր զարգացում

Մտավոր զարգացման առաջին փուլում (դուալիզմ) աշակերտներն աշխարհին նայում են լավ-վատ, սև-սպիտակ տեսանկյունից, և կրթությունը նրանց համար պարզապես տեղեկատվության փոխանակում է: Նրանք հավատում են, որ ուսուցչի գործն է տալ, իսկ իրենց գործն է հիշել և վերարտադրել այդ տեղեկությունները:Մտավոր զարգացման հաջորդ փուլում (բազմազանություն) աշակերտները հասկանում են, որ մասնագետները կարող են նույն բանի մասին տարբեր կարծիքներ ունենալ, և փաստերը կարող են ﬔկը մյուսին հակասել: Զարգացման այս փուլում աշակերտի համար աﬔն ինչ հիﬓ վում է կարծիքի և տեսակետի վրա: Բայց նրանք դժվարանում են գնահատել բոլոր կարծիքները և բերել փաստարկներ՝ պաշտպանելու համար իրենցը: Այս փուլում աշակերտները սկսում են ուսուցչի գնահատումը համարել սուբյեկտիվ:

Մտավոր զարգացման հաջորդ փուլում (ռելյատիվիզմ) աշակերտները հասկանում են սեփական կարծիքը պաշտպանելու համար ապացույցներ ներկայացնելու անհրաժեշտությունը: Ինչպես դուալիստական փուլում, նրանք ունեն իրենց կարծիքը, բայց արդեն հասկանում են, որ դրանք պետք է հիﬓված լինեն հետազոտության և վերլուծության վրա: Ուսուցիչը նրանց համար արդեն գիտակ ուղեկցող է, քննարկուﬓերի մասնակից, ﬕևնույն ժամանակ ուսուցչի կարծիքը չի դիտարկվում որպես առկա կարծիքներից ﬔկը պարզապես:

Զարգացման հաջորդ փուլում (պարտավորություն) աշակերտները ընտրություն են կատարում և որոշում են կայացնում՝ արտաքին աշխարհում իրենց ունեցած մտավոր զարգացման մակարդակին համապատասխան:

Մշակութային դաստիարակությունը: Չնայած բոլորը հասկանում են սովորելու անհրաժեշտությունը, աﬔն մարդ ինքն է որոշում՝ ինչ է սովորելու, ինչպես է սովորելու ու ինչպես է տեսնելու աշակերտի և ուսուցչի դերը սովորելու գործընթացում:Երբ տարբեր մշակույթով դաստիարակված աշակերտներ սովորում են նույն դասարանում կամ դպրոցում, պետք է հասկանալ, թե այդ տարբերությունը ինչքանով կարող է ﬖասել սովորելու առաջընթացին:Անհրաժեշտ է`  ճանաչել մարտահրավերների տեսակները, ուսուﬓասիրել այն պատճառները, որոնք կարող են խոչընդոտել սովորեցնելու  և սովորելու գործընթացին:

Զարգացվածությունը և զարգանալու հույսերը

Սերունդներն ունեն իրենց սեփական մշակույթը, որը ձևավորվում է տարբեր սոցիալական և համաշխարհային գործընթացներով:Սերունդների ﬕջև եղած տարբերությունն ազդում է աշակերտների սովորույթների և սպասելիքների վրա. երբ նրանք գալիս են դպրոց, ինչպե՞ս են սկսում սովորել և ինչպե՞ս են պատկերացնում աշակերտի և ուսուցչի դերերը: Աշակերտները, ում ﬔնք հիմա դասավանդում ենք, ունեն իրենց առանձնահատկությունները, որոնք դասարանում ազդում են ուսուցման գործընթացի վրա, որը և ունենում է դրական կամ բացասական հետևանքներ:Հաճախ ուսուցիչը, հաշվի չառնելով աշակերտի նախնական գիտելիքները, փորձում է նրանց սովորեցնել նոր նյութը: Դա, իհարկե, չի ստացվում, և աշակերտների մոտ առաջընթաց չի նկատվում: Սա բերում է աշակերտների ինքնագնահատման անկման և հուսահատության: Մինչդեռ, երբ ուսուցիչը հաշվի է առնում աշակերտների նախնական գիտելիքները, վերանայում է թեմատիկ պլանավորումը, դասն այլ կերպ է պլանավորում, այլ նպատակներ է ընտրում տվյալ դասի համար և սկսում է զարգացնել աշակերտների գիտելիքները` լրացնելով նախկինում չյուրացվածը: Հակառակ դեպքում ետ ﬓացող աշակերտները սահմանափակում են ուսուցիչների հնարավորությունները՝ զարգացնելու դասարանի մյուս աշակերտների ուսուﬓական հաջողությունները, և դասարանը սկսում է փոխել իր առաջադիմությունը:  Կան ուսուցիչներ, որոնք  հաշվի չառնելով աշակերտի՝ ուսուցման նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, ընդունակությունները, տարիքային և սոցիալական առանձնահատկությունները, նրանց հետ ուսուցումը կազմակերպում են ﬕևնույն ձևով: Դա աշակերտների ﬔջ առաջացնում է անհամաձայնություն, դժգոհություն և վերջում նաև ընդվզում: Նշված հիﬓախնդիրներն իրենց արտացոլումն են գտել դպրոցի զարգացման ծրագրում՝ հիմք դառնալով դպրոցի նպատակների սահմանման համար:

Այս խնդիրների լուծման համար կարևորում եմ ներքոգրյալ նպատակները

  • Զարգացնել դպրոցի ուսուցիչների կարողությունները շերտավոր ուսուցման ուղղությամբ:
  • Զարգացնել դպրոցի ուսուցիչների կարողությունները սովորողների տարիքային հոգեբանությունը ճանաչելու, նրանց հետ արդյունավետ աշխատելու համար:
  • Զարգացնել դպրոցի հոգեբանական ծառայությունը, սովորողներին և ուսուցիչներին անհրաժեշտ խորհրդատվություն տրամադրելու, նրանց օգնելու և դասարանում առաջացող խնդիրների լուծմանն աջակցելու համար:

ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ  ՀԱՄԱԿԱԶՄ

Եթե առկա է ֆինանսավորում, ուսուﬓական ﬕջավայր և հանրակրթություն իրականացնելու օրենսդրություն, ապա ուսուցման գործընթացը կարող ենք կազմակերպել, եթե ունենք սովորեցնող և սովորող: Ուսուﬓական գործընթացի այս երկու մասնակիցներին առանձին-առանձին դիտարկելիս պատկերը թերի կլինի: Ուսուցիչները և աշակերտները ﬔկ ﬕասնական համակարգ են, և նրանց գործունեությունը փոխկապակցված է: Մենք պետք է կարողանանք գնահատել ﬔր մանկավարժական պոտենցիալը, ինչի համար պետք է ունենանք գնահատման չափանիշներ: Մենք կարող ենք ուսուցչին գնահատել ըստ նրա կրթության և փորձառության, ըստ նրա՝ ուսուցման գործընթացում ունեցած հաջողությունների, ըստ դպրոցի զարգացման գործընթացում նրա ունեցած ներդրման:

Չափանիշներ կարող են լինել օրինակ՝

  • Ունի բարձրագույն մասնագիտական կրթություն:
  • Ունի աշխատանքի 5 և ավելի տարվա փորձ
  • Ուսուցման գործընթացում կիրառում է դասավանդման այնպիսի ﬔթոդներ և հնարներ, որոնք աշակերտներին հնարավորություն են տալիս ստանալու բավարար գիտելիքներ, ձեռք բերելու անհրա ժեշտ կարողություններ և հմտություններ: Գիտի գնահատման ﬔթոդաբանությունը և կարողանում է այն կիրառել:
  • Գիտի առարկայի չափորոշիչները և դասավանդելիս առաջնորդվում է չափորոշիչներով:
  • Իր աշխատանքում պատասխանատու է և պարտաճանաչ,
  • նպաստում է դպրոցի ուսուﬓական և վարչական աշխատանքների կազմակերպմանը, ուսուﬓասիրում է գոյություն ունեցող փորձը և տարածում է իրենը:
  • Գիտի տարիքային հոգեբանությունը:
  • Գիտի և հարգում է երեխաների իրավունքները:
  • Պահպանում է մանկավարժական էթիկայի կանոնները:

Ուսուﬓասիրությունների արդյունքում  պարզել ենք ﬕ շարք հիﬓախնդիրներ:

Ուսուցիչների ﬕ մասը համարում է, որ օրվա դասի պլան գրելը կարևոր չէ, և եթե ուսուցիչը տիրապետում է իր առարկային, ապա կարող է ցանկացած դաս պարապել: Մի մասը գտնում է, որ ուսուցման ակտիվ ﬔթոդները արդյունավետ չեն:

Այս ամենը հաշվի առնելով՝ կարծում եմ,որ դպրոցի բարեփոխումներն առաջին հերթին կախված են մանկավարժական համակազմի որակական բարելավումից:Բոլոր ուսուցիչները կսկսեն նորարարություններին ընդառաջ գալ, քայլել՝ գիտատեխնիկական բարեփոխումները կրթական համակարգում օրեցօր ակտիվացնելով: ՏՀՏ-ների հաճախակի կիրառումը դասերի ժամանակ, կբերի մրցակցություն ուսուցիչների միջև:Մանկավարժներից շատերը ոչ միայն կատեստավորվեն, այլ նաև կծավալեն հետազոտական գործունեություն՝ կրթության բնագավառում:Կյանքի հետ համաչափ քայլելը կպարտավորեցնի ուսուցիչներին վերանայել մանկավարժական ավանդական մեթոդները, այդ մեթոդները հարմարեցնել ժամանակակից աշակերտի հոգեբանությանը, մտածելակերպին, աշխարհայացքին:Մանկավարժները կպարտավորվեն ներգրավել աշակերտներին սոցիալական և միջանձնային առավել կարևոր խնդիրների քննարկումների մեջ, քանի որ աշակերտը ոչ թե նախապատրաստվում է կյանքի, այլ արդեն ապրում է այդ կյանքում:

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐԸ

Ուսուﬓական ﬕջավայրը դասասենյակների և առարկայական կաբինետների, դասագրքերի և այլ գրականության, սարքավորուﬓերի և մուլտիﬔդիայի, դպրոցում ձևավորված սովորեցնելու և սովորելու ավանդույթի, դպրոցի ներսում և դպրոցից դուրս առկա հասարակական հարաբերությունների ամբողջությունն է: Այն պայմանավորված է նշված բոլոր ուղղությունների առկայությամբ և փոխկա- պակցվածությամբ: Դպրոցը կարող է ուժեղ լինել ﬕ ուղղությամբ, բայց այդ ուժը կթուլանա ﬔկ այլ ուղղության թույլ լինելու պատճառով:

Առկա են հետևյալ խնդիրները

Ունենք լավ կահավորված համակարգչային կաբինետ, բայց չունենք լավ ապահովված ջեռուցում /պատճառը դիզվառելիքի անբավարար լինելն է, որը կապված է ֆինանսի հետ/

Դպրոցն ունի լավ քիﬕայի, կենսաբանության, ֆիզիկայի ուսուցիչներ, բայց չունի լավ կահավորված լաբորատորիաներ:

Նպատակ՝ ձգտենք ստեղծել կահավորված, ժամանակակից մոտեցումներով լսարաններ և գոնե մեկ ընդհանուր լաբորատորիա՝ անհրաժեշտ սարքավորումներով:

Այս կետում կարևորում եմ նաև ներառական կրթությունը:Հնուց ի վեր մարդկությունը ունեցել է հասարակության անդամների սոցիալականացման խնդիրներ, որոնք տարբեր ժամանակներում ստացել են տարբեր լուծումներ:Անգլիացի փիլիսոփա, մանկավարժ Ռոբերտ Օուենը համարում էր, որ մարդկանց բնավորությունը պայմանավորված է սոցիալական միջավայրով, և որ փոփոխելով կյանքի պայմանները և ճիշտ կազմակերպելով դաստիարակության գործընթացը, կարելի է ստեղծել <<ռացիոնալ բնավորություն>>:2005 ուսումնական տարվանից սկսել ենք ներառական կրթության գործընթացը:Բավական երկար ու դժվարին ճանապարհ ենք անցել:Վեարապատրաստել ենք ուսուցիչներին, աշակերտներին, ծնողներին:Ունենք ԿԱՊԿՈՒ    աշակերտներ, որոնցից յուրաքանչյուրի համար կազմում ենք ԱՈՒՊ:Այս ասպարեզում ևս ունենք խնդիրներ՝ առնվազն տարին երկու անգամ, անհրաժեշտ է վերապատրաստել ուսուցիչներին, հաճախակի զրուցել ծնողների հետ, կազմակերպել բանավեճ-խորհրդատվություն նման երեխաներ ունեցող ծնողների և ուսուցիչների միջև, վեր հանել ծառացած խնդիրներն ու լուծում տալ դրանց:ԿԿազմակերպենք հանդիպումներ համայնքի սոցիալական ծառայության աշխատակիցների հետ, կտեղեկանանք սոցիալական ծանր պայմաններում ապրող աշակերտների կենցաղային պայմաններին, կստեղծենք մեր՝ աշակերտական խորհրդի սոցիալական հարցերով զբաղվող խորհուրդ, որը և կզբաղվի նման աշակերտներին օգնություն ցուցաբերելու հարցերով:ԿԿհետաքրքրվենք նաև դպրոց չհաճախող հաշմանդամ երեխաների կյանքով՝ ներգրավելով նրանց կրթության մեջ:Քանզի չպետք է ոտնահարվի ոչ մի երեխայի իրավունք:Շարունակելու ենք համագործակցությունը տարբեր կազմակերպությունների հետ, որոնք զբաղվում են հաշմանդամ երեխաների հարցերով:Այս ամենը ապահովելով՝ մենք կապահովենք նաև մեր աշակերտների դաստիարակությունը: Քանզի դաստիարակությունը պետության կրթական քաղաքականության և կրթության համակարգի կարևորագույն ռազմավարական խնդիրն է, կրթության գերնպատակն անձի անհատականության կայացուﬓ է: Միևնույն ժամանակ դաստիարակությունը պետության պար տավորությունն է իր քաղաքացիների առջև` ապահովելու անձի լիարժեք զարգացուﬓ ու ինքնադրսևորումը: Դաստիարակության նպատակն է`

  • ապագա քաղաքացու ինքնաճանաչման, նրա անձի և անհատականության լիարժեք դրսևորման և զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ստեղծումը
  • ազատ և համակողմանի զարգացած, ազգային արժանապատվությամբ և քաղաքացիական գիտակցությամբ օժտված անձի ձևավորումը:

Այս ենթակետում շատ կարևոր է ծնողի դերը:

Երեխաների դաստիարակության համար հիﬓական պատասխանատվությունը կրում են ծնողները: Ծնողական խնամքից զրկված, ինչպես նաև անբարենպաստ ընտանիքների երեխաների դաստիարակության պատասխանատվությունը կրում են տեղական ինքնակառավարման մարﬕնները և պետական կրթական ու խնամակալական հաստատությունները: Պետությունը, ի դեմս կրթական հաստատությունների, երեխաների դաստիարակման գործում աջակցում է ծնողներին, պետական հաստատություններում ստեղծում դաստիարակության կազմակերպման և իրականացման համար անհրաժեշտ պայմաններ: Ի՞նչ խնդիրներ ունի դպրոցը, ի՞նչ աջակցություն է նա ստանում ծնողներից, ի՞նչ կարիքներ ունեն ծնողները դաստիարակության գործընթացում իրենց պարտականություններն ամբողջությամբ կատարելու համար: Այս հարցերի պատասխանը ﬔնք փորձել ենք գտնել և պլանավորել  ﬔր հետագան՝ հետևյալ քայլերով.

Հաճախակի կազմակերպել սեմինարներ, խորհրդատվություններ, երկխոսություններ, փոխանակել կարծիքներ:Դպրոցի ուսումնադաստիարակչական գործընթացին պարտադիր մասնակից դարձնել ծնողին:Դպրոցը կդառնա ծնողի համար բարենպաստ, տրամադրող միջավայր, նա համոզված կլինի, որ դպրոցն իր երեխայի երկրորդ տունն է:Ծնողների և մանկավարժների համատեղ գործունեությամբ կկազմակերպենք դասախոսություններ, սեմինարներ, բանավեճեր:Այսպիսով կապ կստեղծենք նաև ընտանիքի հետ:Ընտանիքը, որպես սոցիալական ամենափոքր միավոր, իր ուրույն տեղը կունենա կրթության և դաստիարակության զարգացման գործում:Դպրոցը հյուրընկալ և ջերմ մթնոլորտ կստեղծի ծնողների համար, որպեսզի համագործակցությունը ճիշտ և արդյունավետ լինի:Այս առումով կվերանա ընտանիք-դպրոց  անջրպետը:Ծնողներն ու ուսուցիչները լրջորեն կհամագործակցեն միմյանց հետ և փոխներգործությամբ կկարողանան լուծում տալ այն խնդիրներին, որոնք խիստ անհրաժեշտ են դպրոցի կրթության զարգացման համար:Կվերանա ծնողների մի զգալի մասի սառնությունն ու անտարբերությունը, մանկավարժների և ծնողների փոխադարձ մեղադրանքները՝ եղած թերությունների համար:Ընտանիքն ու դպրցը երկու հսկա սյուների պես ամուր կպահեն այն կամուրջը, որի վրայով անցնում-դառնում է երեխան:Կգիտակցեն, որ բավական է թուլանա, կամ փլվի մի կողմը, կվտանգվի երեխայի կյանքը:Կրթության զարգացման ճանապարհին պետք է լրջորեն գործեն ընտանիքն ու դպրոցը:Ժամանակակից դպրոցը գիտի, որ դպրոցի և ընտանիքի կապը չպետք է ունենա միայն մեկ ուղղվածություն:Ուսուցիչները չեն կարող առաջ ընթանալ առանց ծնողների օգնության:Կրթությունն ու դաստիարակությունը ուսուցչի և ծնողի համատեղ աշխատանքն է:Ծնողների հետ ճիշտ համագործակցությունը խթան կհանդիսանա աշակերտի զարգացման ու ուսումնական միջավայի ստեղծման գործում:

ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ՈՐԱԿԸ

Աﬔն անգամ ﬔնք փորձում ենք գտնել բազմաթիվ հավաստի փաստեր՝ կրթության որակի ապահովման գործում ﬔր աշխատանքի կարևորության գերադասությունն ընդգծելու համար: Այսպես՝

. Ուսուﬓական գործընթացի փաստացի վիճակը

Դպրոցը սահմանել է ուսուﬓական գործընթացի նպատակներ և խնդիրներ, կիրառում է համապատասխան տեխնոլոգիաներ, ուսուցումը համապատասխանեցնում է աշակերտների կարիքներին, ապահովված է անհրաժեշտ ուսուﬓական և ուսուﬓաﬔթոդական փաստաթղթերով, պահանջվող սարքավորուﬓերով և ուսուﬓական տարածքով, գույքով:

.Կրթական գործընթացի կատարողականը

Կրթական գործընթացում հանձնարարությունները, կազմակերպական գործողությունները կատարվում են ժամանակին և անսխալ, մշակված է մանկավարժների աշխատանքի կազմակերպման հստակ ﬔխանիզմ, կատարվող աշխատանքները ձևական չեն, ﬕշտ վերլուծվում են ուսուﬓական և աշխատանքային պլանից շեղվելու պատճառները, մշակվում են դրանց ուղղման գործողությունները, վերացվում են սխալները և դրանց հետևանքները:

.Կրթական գործընթացի արդյունավետությունը

Կրթական գործընթացը բնութագրվում է մանկավարժական և կառավարման կազմակերպման արդյունավետությամբ, աշակերտների պատրաստվածության մակարդակը համապատասխանում է նրանց, իսկ պահանջներին և հասարակության կարիքներին, աշակերտների մոտ առկա են անհատական ձեռքբերուﬓեր:

.Կրթական գործընթացի որակը կրթական աստիճաններում

Դպրոցի տարրական, ﬕջին և ավագ դպրոցներում կրթական գործընթացը կազմակերպվում է արդյունավետ ձևով: Ճիշտ են սահմանված տարրական և ﬕջին, հիﬓական և ավագ աստիճանների, ինչպես նաև մասնագիտական կրթական ծրագրեր իրականացնող հաստատությունների հետ համագործակցությունը և փոխկապակցվածությունը:

Դասերի, ուսուﬓական ﬕջոցառուﬓերի որակը

Դպրոցի մանկավարժները ﬔթոդապես լավ են պատրաստված, և նրանց կողﬕց դասերը, ﬕջոցառուﬓերը պլանավորվում են և համապատասխանում են նպատակին: Դասերը վերլուծվում են, իրականացվում է թերությունների քննարկում և վերացման ուղիների մշակվում:

Նորարարություն և տեխնոլոգիաներ

Մանկավարժական գիտության, կրթական նոր տեխնոլոգիաների զարգացուﬓ էլ ավելի է խթանում դասավանդման նոր ﬔթոդների, ուսուցման նոր ձևերի մշակումը: Այսօր արդեն նորություն չեն դասավանդման փոխներգործուն, աշակերտակենտրոն ﬔթոդները, ուսուցման կազմակերպման տարբեր եղանակները, հեռավար ուսուցման ձևերը:Այսպիսի փոփոխությունները կատարելու համար անհրաժեշտ է ժամանակ և միջոցների ներդրումներ: Հնարավոր չէ ﬔկ սեﬕնարի կամ վերապատրաստման դասընթացի ﬕջոցով բոլոր ուսուցիչների մոտ ձևավորել ուսուցման ժամանակակից ﬔթոդների, ՏՀՏ-ների արդյունավետ կիրառման կարողություններ: Ուսուցիչը պետք է ժամանակ ունենա նոր գիտելիքներ ստանալու, դրանք գործածելու, սխալները ուղղելու և մոտեցուﬓերը վերանայելու համար:

1.Դպրոցի վարչական կազմը պետք է կարողանա ուսուցչի աշխատանքը վերահսկել, անհրաժեշտ օժանդակություն ցույց տալ և ապահովել նոր ստացած գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը:

2.Դպրոցն ըստ իր զարգացման առաջնահերթությունների պետք է ներդնի գիտականորեն հիﬓավորված որևէ նոր, զարագացում ապահովող գիտամանկավարժական նորարարություն: Այն հնարավորություն կտա դպրոցի աշխատակիցներին, աշակերտներին և ծնողներին, ինչպես նաև հիﬓադրին գնահատելու դպրոցի ջանքերը գիտական տեսանկյունից՝ դրանով դպրոցը առանձնացնելով մյուս դպրոցներից, օգտագործելով, տարածելով հաջողված փորձի արդյունքները:

3.ՏՀՏ-ների կիրառման ﬕջոցով ուսուցման արդյունավետության բարձրացում:

 

 5.ԴՊՐՈՑԻ  ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ  ՈՒՂՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ,  ԱԿՆԿԱԼՎՈՂ  ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ

Դպրոցի զարգացման ուղղությունները հնգամյա ռազմավարությունն է, որը հիմք է դպրոցի առկա իրավիճակից բխող նպատակների և խնդիրների սահմանման համար, ուստի այն ներառում է երկու ուղղություն՝

ա) հանրակրթության օրենսդրությամբ հանրակրթական պետական ծրագրերով դպրոցի համար        սահմանված նպատակների ու խնդիրների իրականացման ուղղություններ

բ) հանրակրթական այլընտրանքային (ﬕջազգային, փորձարարական, հեղինակային) ծրագրերով դպրոցի կողﬕց իրականացվող առանձին բովանդակային, կրթական տեխնոլոգիաների կամ ուսուցման կազմակերպման ոչ ավանդական ձևերի ուղղությամբ իրականացվող նորարարական ծրագրավորված ուղղություններ:

Դպրոցի զարգացման ուղղությունների առավելագույն մասը պատկանում է հանրակրթական պետական ծրագրերով սահմանված նպատակների ու խնդիրների իրականացմանը, քանի որ դրանով կանոնակարգվում են կրթության որակի, համապատասխանության և շարունակականության հիﬓ ահարցերը:

Հաջորդ կարևոր ուղղությունը նորարարական ծրագրեր իրականացնելն է:/հեռահար դասավանդում, հեռահաղորդակցում, FLEXS/ծրագրի մասնակցություն…/:

Սրանք ուսուցման կազմակերպման ոչ ավանդական ձևերն են և ծրագրում տեղ են գտել, որպես

ծրագրավորված նորարարական ուղղություններ:

Դպրոցն արձագանքում է հասարակական, այդ թվում գիտական և մշակութային փոփոխություններին, որի արդյունքում նրանում ձևավորվում է նոր ﬕջավայր:Այդ փոփոխություններին համահունչ՝ անհրաժեշտություն է առաջանում դպրոցում ևս ներդնել նորարարական մոտեցուﬓեր, որտեղ կարևոր է համապատասխան ուղղությունների որոշուﬓ ու ռազմավարության մշակումը:

հասարակական կյանքի  փոփոխություն դպրոցի միջավայրի

փոփոխություն

 

դպրոցում

նորամուծությունների

որոշում

համապատասխան

ռազմավարության
որոշում

 

ԴԶԾ-ում դպրոցի զարգացման ուղղությունների սահմանման տարածված ձևաչափն առկա է իրավիճակի բնութագրուﬕց հետո դրանց ներկայացուﬓ ըստ ուսուﬓական հաստատության գործունեության ոլորտների (ուղղությունների):

Ելնելով նրանից, որ մենք շատ արագ արձագանքում ենք նորամուծություններին՝ մեր դպրոցը կարելի է  անվանել ակտիվ դպրոց:

Նորամուծության ներդրումը դպրոցում իրականացվում է հետևյալ փուլերով.

  1. տեղեկատվության հավաքագրում և իրավիճակի վերլուծում,
  2. կրթական նորամուծության նկատմամբ կարիքների որոշում (նորամուծությունների ընտրություն կամ դրանց ինքնուրույն մշակում)
  3. նորամուծության ներդրման համար շահառուների (սովորող, ուսուցիչ, անհրաժեշտության դեպքում` ծնող) կողﬕց որոշման ընդունում,
  4. կրթական նորամուծության նախնական փորձարկում,

5.նորամուծության կիրառում և դպրոցի կրթական մշակույթում նորամուծության զարգացման շարունակական աջակցության ապահովում:

Դպրոցի զարգացման ծրագրում պլանավորված յուրաքանչյուր նորամուծություն գնահատվում է հետևյալ որակական բնութագրիչներով.

  1. նորամուծության առարկան (բովանդակությունը)

2.փոփոխության շրջանակը (ծավալը)

3.անհրաժեշտ ռեսուրսները, դրանց օգտագործման չափը

4.նորամուծության մշակվածության մակարդակը (համակողմանիությունը, հնարավոր ռիսկերի հաշվարկը և արդյունքների պլանավորվածությունը): Թե որքանով է նպատակահարմար տվյալ նորամուծությունը կիրառել դպրոցում, նույնպես գնահատման կարիք ունի:Դրա համար անհրաժեշտ չափանիշներն են` նորամուծության արդիականությունը, հրատապությունը, օգտակարությունը և իրականանալիությունը: Պլանավորել նորամուծության գործընթացը նշանակում է նախատեսել գործողությունների քայլերը և կանխատեսել սպասվող արդյունքները` նշելով կատարողներին, գործողության ձևերը, տեղն ու ժամկետը, ֆինանսավորման չափը:

 

 6.  ԾՐԱԳՐԻ  ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԸ  ԵՎ  ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ

Նպատակը որոշակի ժամանակահատվածում իրականացվող գործունեության

սպասվող արդյունքն է: Նպատակը այն է, ինչին ձգտում ենք հասնել: Կառավարման տեսության ﬔջ առանձնացվում են նպատակին ներկայացվող հետևյալ պահանջները՝

.կոնկրետ և չափելի

.իրատեսական և հասանելի

.փոխհամաձայնեցված

.ճկուն նպատակադրման ոլորտ

նպատակադրման ոլորտ Խնդրի ոլորտը Գնահատականի ոլորտը
Նպատակը

Ի՞նչ ենք ուզում ձեռք բերել,

հանուն ինչի

Հիﬓախնդիրը

Ո՞րն է ցանկալիի և իրականի ﬕջև հակասությունը

Իրավիճակի գնահատականը

Ի՞նչ ունենք

 

Նպատակադրման ուղղություններ` արժեքային ուղղվածությամբ. առողջապահություն, ինքնաիրացում, անձի համաչափ զարգացում, անվտանգ պայմանների ստեղծում, որակյալ կրթություն, ուղղորդվածություն (մոտիվացիա), հաջողակություն, ազատություն, արժանապատվություն, համագործակցություն, ակտիվություն (ճանաչողական, քաղաքացիական, կենսական):

Նպատակ՝ կրթության որակի բարձրացում, սովորողների ինքնաիրացում, դպրոցականների

ճանաչողական գործունեության ակտիվացում:Նպատակը հստակ ներկայացված է ներքո աղյուսակում

Նպատակ Հիﬓ ախնդիր Իրավիճակ
ՏՀՏ կիրառում դասա- պրոցեսում՝ ուսման որակի բարձրացման նպատակով Համակարգչային կենտրոնի (տեխ.ռեսուրսներ) անլիարժեքությունը, ուսուցիչների՝տեխնիկային տիրապետելու և նպատակային կիրառելու հմտությունների պակասը խոչընդոտում է ՏՀՏ կիրառման ﬕջոցով ուսման որակի բարձրացուﬓ ապահովելուն: Քիչ թվով համակարգիչներ Ուսուցիչների ﬕ մասը չի տիրապետում, մյուսները չեն պատկերացնում՝ ինչպես կիրառեն ՏՀՏ ﬕջոցները,որ ուսուﬓական գործընթացն առավել արդյունավետ լինի:

.Համալրել համակարգչային կաբինետը տեխնիկայով

.Կազմակերպել ուսուցիչների վերապատրաստում ՏՀՏ կիրառման ուղղությամբ:

Դպրոցի զարգացման նպատակներն են՝

  • դպրոցի գործունեությունը կանոնակարգող նորմատիվային փաստաթղթերի փաթեթի ստեղծումը,   ·դպրոցի նյութատեխնիկական բազայի հարստացումը,
  • դպրոցի կաբինետների, լաբորատորիաների կահավորումը,
  • սովորողների մասնագիտական կողﬓորոշման և հետագա կրթության համար անհրաժեշտ նախադրյալների ձևավորումը,
  • աշակերտական ինքնակառավարման մարﬕնների գործունեության կատարելագործումը
  • դպրոց-ծնող-համայնք կապերի ամրապնդումը,
  • ուսուﬓական գործընթացում տեղեկատվական և հաղորդակցական ժամանակակից տեխնոլոգիաների օգտագործման արդյունավետության բարձրացումը,
  • կրթության մատչելիության ապահովումը, դպրոցում այնպիսի հոգեբանամակավարժական ﬕջավայրի ձևավորումը, որը թույլ կտա յուրաքանչյուր աշակերտի իր հնարավորություններին և հակուﬓերին համապատասխան յուրացնել կրթական ծրագիրը և լինել հաջողակ,
  • դպրոցի կառավարման ժողովրդավարացումը, դպրոցի զարգացման գործում ծնողների և համայնքի ներուժի օգտագործման արդյունավետության բարձրացումը:

Խնդիրներ, լուծման տարբերակների ընտրություն

Հիﬓախնդրի լուծման եղանակը ԴԶԾ-ի ﬕջուկն է, այն գաղափարն է ծրագրի բովանդակության որոշման համար:

Այդ պարագայում կարևորը ճիշտ լուծում գտնելն է, և քանի որ մեր հիմնական խնդիրը ուսուցման որակի բարձրացումն  է, ուստի լուծման հասնելու տարբերակներն են՝

  • Ինտերակտիվ դասապրոցես
  • ՏՀՏ-ի կիրառում
  • Փոխադարձ դասալսումներ
  • Ուսուցիչների կատարելագործում ՏՀՏ ոլորտում
  • Համագործակցում համայնքի, ծնողների, ձեռնարկատերերի և այլ կազմակերպությունների հետ

Խնդիրները և ակնկալվող արդյունքները

Խնդիրները ՝ ժամանակում իրականացվող անելիքների վերաբերյալ սահմանուﬓեր են:

  • բարձրացնել կրթության որակը դպրոցում
  • ստեղծել առողջ և բարենպաստ սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտ սովորողների համար
  • վերապատրաստել մասնագետների

 

         6.  ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ, ԿԱՏԱՐՈՂՆԵՐԸ, ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

Յու րաքանչյուր խնդրի իրականացման համար սահմանվում են համապատասխան գործողությունները, ակնկալվող արդյունքները, որոշվում են դրանց պատասխանատուները (կատարողները), ժամկետները:

  • բարձրացնել կրթության որակը դպրոցում

Անհրաժեշտ նյութատեխնիկական միջոցների բարելավում/կցել ֆինանսական ծախսերը/, ՏՀՏ-ների կիրառում դասապրոցեսին, ժամանակակից աշակերտի պահանջներին համապատասխան ուսուցում,ուսուցիչների վերապատրաստում, վերազինում՝ վերապատրաստումների միջոցով:

/իրատեսական է/

/ժամկետը՝ հինգ տարի/

/ստեղծել պատասխանատու ստորաբաժանում/

  • ստեղծել առողջ և բարենպաստ սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտ սովորողների համար

Սեովորողը կկարողանա ստացած գիտելիքները գործնականում կիրառել, զարգացնել տրամաբանությունը, ստեղծագործական միտքը:

Ուսուցիչը և սովորողը մշտական համագործակցության մեջ կլինեն:Անհատական համակարգիչն ու համացանցը հասանելի կլինեն սովորողին:

Ավագ դպրոցում կանցկացնենք գիտագործնական կոնֆերանսներ աշակերտների և ուսուցիչների մասնակցությամբ, կկազմակերպենք <<Գիտակների մրցույթ>>:Դպրոցը կդառնա արդյունավետ ներդրումների միջավայր:Կդառնա հարազատ, գեղագիտական ճաշակով օժտված օջախ, կդառնա առավել արդյունավետ՝ ծրագրային ընդգրկումով, կնպաստի սովորողի առավել զարգացած լինելուն:

վերապատրաստել մասնագետներին

Դպրոցի կանխատեսելի բարեփոխումները առաջին հերթին կախված են մանկավարժական համակազմի որակական բարելավումից:Գիտատեխնիկական բարեփոխումներին զուգընթաց ուսուցիչնեը կունենան անհրաժեշտություն վերապատրաստումների, ոչ միայն բուն մասնագիտական, այլ նաև տեխնիկական՝ կապված ՏՀՏ-ի գործածության հետ:

Յուրաքանչյուր հեռանկարային ծրագրում կարևոր գործոն է նաև ժամանակը և ֆինանսական միջոցները:

ՆՊԱՏԱԿ

Մանկավարժական համակազմի մասնագիտական կատարելագործում

 

 

 Զարգացնել ուսուցիչների համակարգչային
գրագիտությունը և դասապրոցեսում
ՏՀՏ կիրառմանկարողությունները
 

Զարգացնել ուսուցիչների՝ դասավանդման ժամանակակից մեթոդների կիրառման կարողությունները
Ուսուցիչների մեջ ձևավորել ուսուցանող գնահատման իրականացման բավարար հմտություններ

 

ա/Առարկայական մեթոդմիավորումներում քննարկել խնդիրը, բացահայտել կարիքները

բ/Ուսուցիչներին մասնակից դարձնել Կրթության ազգային ինստիտուտի կողմից կազմակերպվող վերապատրաստման դասընթացներին

գ/Պարբերաբար կազմակերպել սեմինար պարապմունքներ, որտեղ փորձառու ուսուցիչները կներկայացնեն իրենց փորձը

դ/Հաճախակի կազմակերպել տնօրինության կողմից դասալսումներ և քննարկել մեթոդմիավորման նիստերում

ա/Կազմակերպել ԿԱԻ մասնագետի խորհրդատվություն մեթոդմիավորման նախագահների և ուսուցիչների համար

բ/Ուսուցիչների ուժերով մշակել ուսուցանող գնահատման գործիքներ/հարցաթերթ,

առաջադրանքներ, թեստեր/

գ/Իրականացնել ուսուցանող գնահատման արդյունավետության գնահատում

ա/Համակարգչային բավարար գրագիտություն չունեցող ուսուցիչների համար կազմակերպել վերապատրաստման դասընթացներ

բ/Յուրաքանչյուր ուսումնական առարկայի համար ստեղծել ինտերնետային պաշարների բանկ

գ/Կազմակերպել ինֆորմատիկայի և այլ առարկաների ուսուցիչների կողմից համատեղ վարվող դասեր

 

7.ԾՐԱԳՐԻ ՖԻՆԱՆՍԱՎՈՐՄԱՆ ԾԱԽՍԵՐ

Դպրոցի զարգացման ծրագիրը ենթադրում է որոշակի ֆինանսական ծախսեր: Դպրոցի ֆինանսավորումը, որպես կանոն, շատ սահմանափակ է և բավականացնում է հիﬓականում աշխատավարձի, հարկերի, կոմունալ, գրենական, տնտեսական ծախսերի վճարմանը: ԴԶԾ-ն գրելիս դպրոցն իր առջև դնում է խնդիրներ, որոնք պահանջում են ֆինանսական ﬕջոցների ծախսում տարբեր ուղղություններով:Այն ինչ կապված է վերապատրաստումների, նորամուծությունների, համակարգչային ուսուցման հետ, կկազմակերպենք մեր իսկ ուժերով՝ առանց որևէ ֆինանսական ներդրման: Նյութատեխնիկական բազան հարստացնելու համար կօգտվենք ծրագրերից, անհատ ձեռներեցների ներդրումներից, ձեռնարկատիրական գործունեությունից: ՀՀ կառավարության՝ 25 հուլիսի 2002 թվականի N 1392-Ն որոշմամբ «Հայաստանի Հանրապետության պետական հանրակրթական ուսուﬓական հաստատություններ» պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններին թույլատրվել է իրականացնել ձեռնարկատիրական գործունեության հետևյալ տեսակները՝

ա) լրացուցիչ հանրակրթական ծրագրերի իրականացում

բ) արտադպրոցական դաստիարակության կազմակերպում

գ) համակարգչային ծրագրերի և լեզուների ուսուցման կազմակերպում

դ) սովորողների սննդի կազմակերպում

ե) ուսուﬓաարտադրական գործունեության ծավալում և արտադրանքի իրացում։

 

9.ԴՊՐՈՑԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ

ՌԻՍԿԵՐԸ  ԵՎ  ԴՐԱՆՑ  ԱԶԴԵՑՈՒԹՅԱՆՆ   ՈՒՂՂՎԱԾ   ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Ռիսկերը ցանկացած նպատակադրման իրականացումը խոչընդոտող հնարավոր անցանկալի գործոններն են: Ինչպես առօրյա կյանքում, այնպես էլ դպրոցում, ընդհանրապես փոփոխություններին ուղղված ցանկացած գործողություններ (ﬕջոցառուﬓեր) կապված են ռիսկերի հետ: Այն ռիսկերը, որոնք իրականություն են դառնում, կարող են հանգեցնել դպրոցի զարգացման որևէ ուղղությամբ պլանավորված  մտադրությունների տապալման և ԴԶԾ-ի՝ այդ ուղղությամբ նպատակադրման (խնդիրների և գործողությունների) ձախողմանը: ԴԶԾ-ում հնարավոր ռիսկերի պլանավորումը դպրոցի զարգացման գործընթացների պլանավորման ժամանակակից մոտեցուﬓերում խիստ կարևորվում է, քանի որ առանց ռիսկերի հաշվառման աﬔնալավ մշակված ԴԶԾ-ն իրականացման փուլում առանձին ուղղություններում չի արձանագրում այն ակնկալվող արդյունքները, որոնք արդյունքաﬔտ խնդիրների (հեռակա արդյունք) և գործողությունների (քանակական և որակական ցուցանիշներով սահմանված վերջնարդյունք) ձևաչափով են սահմանվել:

                          Ռիսկերը

 

Ռիսկերի ազդեցության նվազեցմանն ուղղված գործողությունները
 

1.

 

2.

 

Դպրոցի ֆինանսական սահմանանափակ հնարավորություններ

 

Դպրոցի նյութատեխնիկական բազայի ոչ բավարար հագեցվածություն

 

 

 

Ձեռնարկատիրական գործունեություն, անհատ ներդրողներ, նոր ծրագրեր

 

Ֆինանսական միջոցների տնտեսում, ծրագրերի իրականացում

3. Ծնողական, համայնքի կողﬕց դպրոցի գործունեության մասնակցության պասիվություն

 

Հաճախակի վերապատրաստումներ ծնողխորհրդի անդամների համար, զրույց-բանավեճեր, քննարկումներ, աշխատանքների թափանցիկություն
4. Դպրոցի գործունեության վերաբերյալ համայնքում ձևավորված կարծրատիպեր

 

Համայնքային միջացառումների մասնակցություն,  ծնողխորհրդի լայնածավալ գործունեություն, աշախատանքների մասայականացում

 

10.ԴԶԾ-Ի ԳՆԱՀԱՄԱՆ ՉԱՓԱՆԻՇՆԵՐԸ, ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ

ԴԶԾ-ի գնահատումը ծրագրի գործողություններով պլանավորված և իրականացված արդյունքների հաﬔ մատման գործընթացն է: Բնական է, որ որպես գնահատման գործիքներ պետք է ծառայեն յուրաքանչյուր գործողության առանձնահատկությունից բխող ցուցանիշները, որոնց ﬕջոցով պետք է չափվեն ակնկալիքների կատարողականները, այլ կերպ ասած, ԴԶԾ-ն իրականացնող ու վերահսկող շահառուների  (դպրոցի կառավարման և խորհրդակցական մարﬕններ և այլն)` գործողությունների արդյունքներից բավարարվածության աստիճանը:ԴԶԾ-ն մշակելիս հիմք է  ընդունվել դպրոցի կրթական, ֆինանսատնտեսական և այլ ցուցանիշները:

Կրթական ցուցանիշները (ինդիկատորներ) վիճակագրական այն տվյալներ են, որոնք թույլ են տալիս ինչպես տեղեկություն ստանալ կրթության ընթացիկ վիճակի մասին, այնպես էլ վերահսկել ուսուﬓական հաստատության արտաքին և ներքին արդյունավետությունը:/ներքին և արտաքին գնահատում/:

Գոյություն ունի դպրոցի կրթական ցուցանիշների երկու հիﬓական տեսակ՝ պարզ և բարդ (գործունեության ցուցանիշներ): Պարզ ցուցանիշները հաճախ անվանում են նաև բնութագրիչներ:Դրանք բացահայտում և բնութագրում են դպրոցի գործունեության ﬕայն ﬔկ բաղադրիչը տվյալ պահին կամ որոշակի ընտրված ժամանակահատվածում:Դրանք պարզ չափուﬓեր են, որոնք արտահայտվում են թվերով կամ տոկոսներով՝

  • ուսուցիչների ընդհանուր թիվ
  • աշակերտների ընդհանուր թիվ
  • տվյալ դասարանում սովորող աշակերտների ընդհանուր թիվ
  • առաջին դասարանցիների տոկոսը աշակերտության ընդհանուր թվակազմում
  • բարձրագույն մասնագիտական կրթությամբ ուսուցիչների տոկոս կամ թիվ
  • ուսուցիչների ընդհանուր թվում:

Պարզ ցուցանիշներ չեն ներկայացնում դպրոցի գործունեության որակական պատկերը:Դպրոցի գործունեությունը հասկանալու, դրա արդյունավետությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ են նրա գործառույթները, այսինքն` դպրոցում տեղի ունեցող գործընթացները, փոփոխությունները չափող ցուցանիշներ:

Բարդ ցուցանիշները արտահայտում են կրթական համակարգի ﬔկ բաղադրիչի փոխհարաբերությունը ﬔկ այլ բաղադրիչի նկատմամբ: Գործունեության (բարդ) ցուցանիշները հաշվարկվում են առնվազն երկու տիպի պարզ ցուցանիշների համադրուﬕց: Գործունեության ցուցանիշները ցույց են տալիս առկա ﬕ ջոցների և ստացվող արդյունքների կամ առկա ﬕջոցների և կատարվող գործընթացների ﬕջև կապը՝

  • ուսուցիչ-աշակերտ թվի հարաբերակցություն
  • ﬔկ աշակերտին բաժին ընկնող ուսուﬓական տարածք
  • դասագրքերի թիվը ﬔկ աշակերտի հաշվով
  • տվյալ առարկայից դասարանի սովորողների ﬕջին գնահատական
  • նույն առարակայից յուրաքանչյուր սովորողի ﬕջին գնահատականը տվյալ ժամանակահատվածի համար և այլն:

Վերը նշված ցուցանիշների վրա ազդում են այլ ցուցանիշներ՝ ուղղակի և ոչ ուղղակի:Ոչ ուղղակի ցուցա- նիշները վերաբերում են այնպիսի գործոնների, որոնք ուղղակիորեն կապված չեն դպրոցի հետ, բայց անուղղակիորեն ազդում են ուսուﬓական գործընթացի վրա՝

  • սոցիալական և տնտեսական գործոններ
  • ուսուցիչների և աշակերտների համար բժշկական ծառայությունների մատչելիությունը և այլն:

Դպրոցի զարգացման ծրագրի վերահսկողությունը իրականացնում է այն հավանության արժանացրացրած դպրոցի խորհուրդը` հանրակրթության ոլորտը կանոնակարգող օրենսդրությանը համաձայն:

Հասկանալի է, որ ԴԶԾ-ն դպրոցի 5-ամյա հեռանկարային զարգացման ծրագիր է, և որքան էլ այնտեղ պլանավորված նպատակները, խնդիրները և գործողությունները ճշգրտորեն ներկայացված լինեն, ժամանակի ընթացքում, ﬕ շարք օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոններով պայմանավորված, որոշակիորեն ենթարկվում են փոփոխությունների և սրբագրուﬓերի:Դպրոցի խորհրդի կողﬕց ԴԶԾ-ի իրականացման վերահսկողության գործընթացը ոչ թե նպատակ ունի իրացնելու դպրոցի կառավարման այդ մարﬓի ֆորմալ իրավունքը, այլ իրականում դպրոցի խորհուրդը իր խորհրդատվական աջակցությամբ, դպրոցի ֆինանսական ռեսուրսների  ճիշտ  ուղղորդմամբ և այլ աշխատանքներով պետք է աջակցի տնօրենին ԴԶԾ-ի իրականացման փուլում իր իսկ կողﬕց սահմանած նպատակադրուﬓերում: ԴԶԾ-ի իրականացման վերահսկողության աﬔնաարդյունավետ ﬕջոցը 5-ամյա այդ ծրագրի հիման վրա կազմված դպրոցի գործունեության տարեկան աշխատանքային պլանների կատարողականներն են: Դրա համար անհրաժեշտ է ԴԶԾ-ի նպատակադրուﬓերը ամբողջությամբ արտացոլել դպրոցի տարեկան աշխատանքային պլաններում` ԴԶԾ-ով սահմանված ժամանակացույցին համապատասխան: ԴԶԾ-ի վերհսկողության արդյունավետ ﬕջոցառուﬓեր են.

1) Դպրոցի խորհրդի կողﬕց առնվազն տարեկան երկու անգամ դպրոցի տվյալ  ուստարվա աշխատանքային ծրագրում ընդգրկված ԴԶԾ դրույթների կատարողականների հաշվետվությունների քննարկումը և համապատասխան գնահատականների ամրագրումը,

2) Դպրոցի խորհրդի կողﬕց տնօրենին խորհրդատվական և այլ աջակցության շարունակական տրամադրումը,

3) Համայնքի և դպրոցի այլ շահառուների` ԴԶԾ-ի իրականացման աշխատանքներին կամ այդ շրջանակում կազմակերպված ﬕջոցառուﬓերին շարունակական ներգրավումը:

4) Դպրոցի խորհրդի մասնակցությունը տնօրենության կողﬕց ԴԶԾ-ի արդյունքների գնահատմանը և այլն:

 

 

 

Հայ զինվորը…

«Բավական չէ իր Ազգի զավակը լինել, պետք է նաև նրա հրաշունչ զինվորը լինել»,-Նժդեհի այս խոսքով և Հայաստանի Հանրապետության օրհներգով սկսվեց 9-րդ և 10- րդ դասարանների «Հայ զինվորը…» խորագրով «Հայոց պատմութուն» առարկայի միասնական բաց դասաժամը: Առարկայի ուսուցչուհի Շուշան Սարգսյանն աշակերտներին հանձնարարեց ընթերցել ՀՀ պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանի պաշտպանության նախարարին կից կոլեգիայի նիստի ընթացքում ելույթից հատվածներ, ապա խոսել հասարակություն-բանակ փոխգործածության և ազգ-բանակ հայեցակարգի կարևորության մասին:Աշակերտներն ինքնուրույն դատողություններ արեցին, կարևորեցին յուրաքանչյուր քաղաքացու և անձամբ իրենց ներդրումը ՀՀ բանակի և ի վերջո՝ պետականության հզորացման գործում:Մեկնաբանվեց «ազգ» հասկացության կապը պետականության, այլ ոչ թե սոսկ էթնիկ պատկանելիության հետ՝ վերլուծելով «հայ», «հայաստանցի» և «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի» հասկացություններն ու ինքնության էթնիկ և ազգապետական տարրերը:Դասին ներկա էին Ագարակի  զորամասի դասակի հրամանատար, ավագ լեյտենանտ Մարզպետ Վարդանյանը, Մեղրիի զինկոմիսարիատի զորակոչի բաժանմունքի պետ Դավիթ Զաքարյանը և նույն բաժանմունքի ՆԶՊ գծով տեսուչ Վարդան Վարդանյանը, ովքեր էլ պատասխանեցին աշակակերտներին հուզող հարցերին:Հայ զինվորի, բանակի կարևորության, բնականոն կյանքի ռիթմի պահպանության, ազգային արժեքների պահպանմանն ուղղված դաս էր:/նկարաշարն այստեղ/